Türkiye fon vurgununun odağındaki isim eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya’nın savunması, mahkemeye sevki ve tutuklanma haberlerini konuşurken Mekke Anlaşması Meclis’ten sessiz sedasız geçti.
Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı arasında 7 Ağustos 2026’da imzalanan “Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması”nın onaylanmasını uygun bulan kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Anlaşma, taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırıyı tüm taraflara yapılmış bir saldırı olarak kabul ediyor.
592 milletvekilinin bulunduğu Meclis’te yapılan elektronik oylamada toplam 398 oy kullanıldı. Teklif 279 kabul, 119 ret oyuyla kabul edildi. Teklife AK Parti, MHP ve mutlak butlan yönetimi altındaki CHP kabul oyu verdi.
GÖRÜŞMELER İKİ OTURUMDA TAMAMLANDI
Üç maddelik kanun teklifinin, anlaşmanın onaylanmasını uygun bulan birinci maddesi önceki oturumda kabul edilmişti. Bu maddenin kabulünün ardından TBMM Başkanvekili Celal Adan birleşime ara verdi. Aradan sonra komisyon yerini almayınca Genel Kurul kapatıldı.
Son oturumda teklifin yürürlüğe ilişkin diğer iki maddesi görüşüldü. Ardından yapılan elektronik oylamayla teklifin tümü kabul edildi.
MEKKE ANLAŞMASI NEYİ AMAÇLIYOR?
Anlaşmanın amacı, bölge ülkeleri arasında stratejik diyaloğu ve karşılıklı güvene dayalı birlikte çalışma kültürünü güçlendirmek. Ortadoğu’da ve ötesinde iş birliğine ve kolektif caydırıcılığa dayalı bir güvenlik yaklaşımı oluşturmak da hedefler arasında. Anlaşma, bölgenin sorunlarına bölge içinden çözüm üretilmesini öngörüyor.
Metin, terörizm dahil ortak değerlendirmeyle belirlenen tehditlere karşı tarafların savunmasını güçlendirmeyi amaçlıyor. Silahlı kuvvetler arasında birlikte çalışabilirlik ve koordinasyonun artırılması, savunma sanayii iş birliğinin derinleştirilmesi de hedefler arasında yer alıyor. Anlaşmanın genel gerekçesinde, tamamen savunma odaklı olan metnin herhangi bir ülkeyi hedef almadığı belirtiliyor.
KOLEKTİF SAVUNMA KENDİLİĞİNDEN İŞLEMEYECEK
Taraflar, birbirlerinin bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve egemenliğini korumak için iş birliği yapmayı taahhüt ediyor. BM Şartı’ndan doğan savunma hakları kullanılırken her ülke kendi anayasal yükümlülükleri, milli mevzuatı ve yetkili makamlarının kararlarıyla hareket edecek. Bu kapsamdaki destek, askeri imkan ve kabiliyetlerin konuşlandırılmasını da içerebilecek.
Ancak kolektif savunma hükmü otomatik olarak uygulanmayacak. Hükmün işletilmesi, taraflar arasındaki istişareler sonucunda mutabakatla alınacak kararlara bağlı olacak.
ÖNE ÇIKAN MADDELER
16 maddelik anlaşmanın ikinci maddesine göre taraflardan biri başka bir ülke ya da ülke grubunun silahlı saldırısına uğrarsa, diğer taraflar karşılıklı yardım imkanlarının tamamını kullanarak derhal yardım edecek. Taraflar, BM Şartı’nın 51. maddesindeki meşru müdafaa hakkı çerçevesinde, ihtiyacın objektif değerlendirmesinin ardından desteğin kapsamına ve niteliğine karar verecek.
Altıncı madde, savunma kurumları arasında personel değişimini, ortak eğitim programlarını ve tatbikatları öngörüyor. Dokuzuncu maddeye göre taraflar, bilgi güvenliği ve gizlilik kurallarına uyarak mutabık kalınan güvenli kanallar üzerinden istihbarat paylaşacak.
ÇEKİLME İÇİN 10 YIL ŞARTI
Anlaşmanın 16. maddesine göre Mekke Anlaşması süresiz olarak yürürlükte kalacak. Taraflardan biri, anlaşmanın yürürlüğe girmesinden 10 yıl sonra, en az üç ay önceden diğer taraflara diplomatik kanallardan yazılı bildirimde bulunarak anlaşmadan çekilebilecek.
